# Haberleşme Temelleri

1840: Sultan Abdulmecit tarafından Postane-i Amirane kuruldu.\
1847: İlk telgraf denemesi, İstanbul-Edirne arası telgraf hattı döşemesi başladı.\
1881: İstanbul Soğukçeşme deki Postane ve Telgraf Nezareti ile Yeni Camideki postane arasına tek telli telefon hattı çekildi.\
1909: İlk manuel telefon santrali\
1924: 406 sayılı Telefon ve Telgraf Kanunu ile yurdun her tarafında telefon tesis etme görevi Ptt Genel Müdürlüğüne verildi.\
1926: İlk otomatik telefon santrali, Türkiyenin ilk otomatik telefon santali,2000 hatlık kapasitesiyle Ankara'da hizmete verildi.\
1929: Tek devreli ilk şehirlerarası haberleşme Ankara-İstanbul arasında gerçekleşti.\
1940:Ankara-İstanbul arasında tesis edilen 2 adet tek kanallı havai hat çoklayıcı sistemi haberleşmede eskiye göre büyük kolaylık sağladı.\
1976: Antalya-Catania arasında toplam 480 kanallı ilk denizaltı koaksiyel kablosunun hizmete verilmesiyle çok kanallı yurtdışı haberleşmesi sağlandı.\
1979: 13 ülke ile haberleşme. İlk uydu haberleşme istasyonunun hizmete verilmesiyle INTELSAT üzerinden Atlantik bölgesi uyduları kullanılarak 13 ülke ile haberleşme sağlandı.\
1982: İlk ankesör. Şehirlerarası ve milletlerarası açık ankesörler kurulmaya başlandı.\
1984: İlk sayısal telefon santrali Türkiyenin ilk sayısal telefon santrali Ankara kavaklıdere'de hizmete verildi.\
1985:Haberleşmede kanal kapasitesini artıran fiber optik kablo, ilk kez Ankara(Ulus)-Gölbaşı Uydu yer merkezi arasında yeraltında döşenerek\
1985: İlk sayısal RL İlk sayısal radyolink sistemi Ankara-İstanbul arasında hizmete verildi\
1986: İlk mobil telefon. Mobil telefon, Ankara ve İstanbul’da; çağrı cihazları da Ankara, İstanbul ve İzmir’de hizmete verildi\
1987:Avrupa’da ilk olarak uydu sistemi üzerinden video konferans ülkemizde gerçekleştirildi\
1987:İller arasına fiber optik kablo, ilk kez Aydın-Denizli arasında havai olarak döşendi\
1988:İlk olarak Ankara, Çankaya’da Kablo TV hizmeti verilmeye başlandı\
1989:llk Paket Anahtarlamalı Data Şebekesi olan TURPAK kuruldu\
1990:EMOS 1 projesiyle, İtalya-YunanistanTürkiye-Ortadoğu arasında fiber optik denizaltı kablosu üzerinden haberleşme sağlandı\
1991:Kırsal alan santrallarının transmisyonunu sağlamak üzere düşük kapasiteli sayısal radyolink sistemleri servise verilmeye başlandı.\
1994:Türkiye GSM teknolojisiyle tanıştı. Haberleşmede sınır tanımayan GSM ilk kez Ankara, İstanbul ve İzmir’deki abonelerine hizmet vermeye başladı\
1994: Türkiye’nin ilk uydusu TÜRKSAT uzaya fırlatıldı\
1995:  Türk Telekom.PTT’deki telekomünikasyon ve posta hizmetlerinin birbirinden ayrılmasıyla Türk Telekomünikasyon A.Ş. kuruldu\
1996:Türkiye’nin ikinci uydusu TÜRKSAT 1C uzaya fırlatıldı.\
1997:Bütün üniversiteler TURPAK şebekesi üzerinden birbirine bağlayan Ulusal Akademik Ağ (ULAKNET) projesi hayata geçirildi.\
1997:Hat Çoklayıcı, Şebekesinin daha optimum bir şekilde kullanılması için sayısal hat çoklayıcı sistemlerin kullanımına başlandı.\
1998:GSM GSM lisansı, 25 yıllığına Turkcell ve Telsim şirketlerine devredildi\
1998:TTNET İnternet erişimini, hızlı ve kaliteli sunabilmek için yeni adıyla TTNetwork (TTNet) ulusal internet altyapı ağına ilişkin sözleşme imzalandı. 1999 KTS KTS (Kablosuz Telefon Sistemi) sistemleri servis\
1999:FES Santralden saha dolabına kadar Fiber kablo üzerinden çalışan erişim çoklayıcı sistemlerin kullanımına başlandı.\
1999:KTS KTS (Kablosuz Telefon Sistemi) sistemleri servise verilmeye başlandı\
2000:Türk Telekom, KİT statüsünden çıkarılarak özel hukuk hükümlerine tabi anonim şirket oldu\
2001:Türk Telekom ve Alcatel ortaklığı ile kurulan EURASIASAT şirketi tarafından yaptırılan TÜRKSAT 2A uydusu Güney Amerika’daki Kourou Üssü’nden uzaya fırlatıldı\
2001:CLIP – CLIR Sabit telefonlardan CLIP (Arayan Numaranın Görülmesi) ve CLIR (Arayan Numaranın Görülmemesi) özelliği hizmete verildi;\
2002:Türk Telekom, (ITU) ve işletmeci şirket olarak, sektör bazında Radyokomüni kasyon ITU-R, Standardizasy on ITU-T, Geliştirme ITU-D kuruluşlarına üye oldu.\
2003:Metro Ethernet Deneme amaçlı ilk Metro Ethernet uygulamaları başlatıldı\
2004:AVEA “Avea İletişim Hizmetleri A.Ş.” ticari ünvanı ile 19 Şubat 2004 tarihinde resmen kuruldu\
2004:TÜRKSAT Türksat Uydu Haberleşme ve İşletme Anonim Şirketi (Türksat A.Ş.) kuruldu. Türk Telekom’dan ayrı bir şirket olarak faaliyetine başladı.\
2004:Türk Telekom’un ulusal ve uluslararası uydu haberleşmesiyle ilgili tüm hak ve sorumlulukları, 16.06.2004 tarihli 5189 nolu yasa ile kurulan TÜRKSAT Uydu Haberleşme ve İşletme Anonim Şirketi’ne (TÜRKSAT A.Ş.) devredildi\
2004:Kamu ve özel kuruluşların İnternet Veri Merkezi ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla, Web Hosting, Mail Hosting ve Co-location gibi katma değerli IDC hizmetlerinin verilebileceği TTIDC kuruldu\
2004:Resmi kurum ve kuruluşlar ile kurumsal müşterilerin yurt çapındaki birimlerinin noktadan noktaya data transferlerini sağlamak için noktadan noktaya DSL hizmetleri verilmeye başlandı\
2005:2005/8409 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile T.C. eDevlet Kapısı’nın kurulması görev ve sorumluluğu Türk Telekom’a verildi.\
2005:Türk Telekom’un özelleştirilmesi çalışmaları tamamlanarak, yüzde 55’i Oger Ortak Girişim Grubu’na devredildi.\
2008:BTK'nın devrine izin vermesinden sonra, 29 Ağustos 2018'de Hazine ve Maliye Bakanlığı alacaklı bankalar tarafından devralınmasına onay verdiğini açıkladı

### Telekominasyon Sistemi

Uzak ile bilgi alışverişi yapmak üzere oluşturulan sistemlere haberleşme (telekominasyon) sistemi denir.\
Üç ana bileşenden oluşur. \
Verici (transmitter, tx)\
Alıcı (receiver, rx)\
iletim (tranmission)

### İletim Ortamları

Veri iletişimi, iki cihaz arasındaki iletim ortamları üzerinden yapılabilir.\
Her cihaz, verici alıcı ve hem verici hem alıcı pozisyonunda olabilir.\
Basit haberleşme, TV- Tek yönlü-Alıcı bilgi göndermez.\
Yarı çift yönlü haberleşme:Telsiz -Alıcılar sıra ile konuşur.\
Tam çift yönlü haberleşme : 1)Telefon (Her iki kişi de aynı anda konuşabilir)\
&#x20;                                              2\)Modem (Her iki modem de aynı anda bilgi gönderebilir.)

IEEE tarafından sonra onaylanırsa standart olarak kabul edilir.

<br>

<figure><img src="https://2292156749-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2FDfDBccroFkvJ25uVFqYX%2Fuploads%2FhFcxQ04K2YL6jpTY1UJg%2Fimage.png?alt=media&#x26;token=f4431ab9-0fb6-4762-a673-0314705fe654" alt=""><figcaption></figcaption></figure>

### Kullanılan bazı internet bağlantı türleri

### DSL Teknolojisi HDSL(High Bit Rate Digital Subsciber Line)

* DSL'in en ilkel formlarındandır.
* Kurumsal uygulamalarda yıllarca kullanılan HDSL,çift yönlü olarak 1.5 mbps veri taşıma kapasitesine ulaşılabilmektedir.
* Aynı zamanda HDSL ile 2 çift kabloya  ve uyumlu kullanıcı uç cihazına (modem) ihtiyaç duyarız
* Bu sebeple maliyetler yükselir ve günümüzde pek tercih edilmemektedir.

### SDSL (Symmetric Digital Subscriber Line)

* Simetrik bir DSL teknolojisidir.
* Bu sebeple indirme ve yükleme hızları aynıdır.
* Yani ADSL'ye göre bant genişliğinin sabitlenmiş türüdür.
* Bu teknolojide 3 mbit'e kadar hız desteklenmektedir.
* SDSL hattı kullanırken yalnızca veri aktarımına izin verilir, ses ve veri eş zamanlı olarak aktarılmaz.

### ADSL (Asymetric Digital Subscriber Line)

Asimetrik yani, indirme hızı ve yükleme hızı arasında geniş bir fark bulunan bir hizmettir.\
Bireysel ihtiyaçlardaki kullanıcıların daha çok download talebi üzerine hat kapasitesinin büyük bölümünün indirme için ayrılması ile verimlilik hedeflenmiştir.\
Bu teknoloji ile 8 mbps hız sağlanmaya başlanmış akabinde geliştirilmiş versiyonları (ADSL2+) ile 24 mbps download hızına kadar erişilmiştir.\
Bu teknolojide hız için en önemli etken bakır mesafe uzunluğudur. \
Temel olarak telefon hatlarının çalışabildiği bakır kablo çifti (+ ve -) üzerinden veri aktarma esasına dayanan ADSL, klasik modemlere göre kat ve kat daha fazla veri aktarımı sağlar.

### VDSL (Veri high bit rate digital subscriber line)

* Yüksek hızlı bir DSL çeşididir. Adsl'e göre çok daha yüksek hızlara ulaşır.
* Fiber sisteme olan uzaklıkta 300 m-1 km arasında hizmet verebilecek şekilde tasarlanmıştır. Bu yüzden VDSL, santralden çok uzakta kalan mesafelerde kullanılmaz. Santralle arasındaki mesafe ne kadar kısa ise bağlantıda o kadar hızlı ve verimli çalışır.
* VDSL teknolojisi protokol ve donanım versiyonlarına göre (Vdsl,vdsl2,vdsl2+) 50 mbps, 100 mbps, 300 mbps hızlara erişebilmektedir.
* Yeni nesi teknolojilerde vdsl altyapısı üzerine inşaa edilmektedir.&#x20;

### Fiber Optik Bağlantısı&#x20;

* Fiber optik bağlantılar ise yüksek hızda internet bağlantıları olarak tanımlanarak fiber kablo altyapıları üzerinden sunulur.
* Burada esas kazanım elektrik iletimi ve bakır kablo işletme dezavantajlarının ortadan kaldırılmasıdır. Daha yüksek hızlara ulaşılabilmenin teknik altyapısı ise veriyi ışığa dönüştürmektir.
* Işık elektrikten daha hızlı değildir. (ışık hızından internet söylemi hatalıdır). Fakat elektrikle veri taşımadaki dezavantajlar ortadan kaldırılmıştır.
* Elektriğe dönüştürülmüş veri tekrar ışık sinyaline dönüştürülür bir fiber kablo içerisinden iletilir. Buradaki fiber devrelerin kesiti 250 mikrometre seviyesindedir.

### Mobil İnternet Bağlantısı

Bu bağlantı türünde 2G,3G,4G ,LTE ve 5G teknolojilerini görmekteyiz. LTE bağlantısında 150 Mbps hıza ulaşabilirken, 5G teknolojisi ile daha yüksek seviyelerde internet bağlantılarını mobil cihazlarda kullanılabilir ve paylaşılabilir hale geleceğiz. \
Baz istasyonları vasıtasıyla iletişim kurulan bu bağlantı türünde baz istasyonuna yaklaştıkça bağlantı hızı stabil ve yüksek seviyede tutulur. <br>

### Uydu Bağlantısı&#x20;

Tamamıyla kablosuz erişim sağlayan bir teknoloji olduğu için ilk başta cazip gibi gelse de yüksek kurulum maliyetleri ve genellikle hava şartlarının sebebi ile tercih edilmemektedir. \
Genel olarak diğer internet bağlantı altyapılarının bulunmadığı lokasyonlarda  uydu bağlantıları tercih edilir ve çanak antenler vasıtası ile veri iletişimi sağlanmaktadır.

### Radyonlink Bağlantısı&#x20;

* İki nokta arasında havadan elektromanyetik dalgaları iletilmesi ile iletişim sağlanmaktadır.&#x20;
* Bu iletişimde bant genişliğinin çok iyi olması büyük bir avantaj sağlar.
* Vericiler ise tek bir nokta yerine en az iki nokta arasında yapılabilmektedir.
* Genel olarak bu bağlantı türleri GSM operatörlerinin baz istasyonlarını birbirine bağlanmasında kullanılsa da, altyapının yetersiz olduğu bölgelerde şirketler veya kurumlar tarafından da sıkça tercih edilmektedir.

### Metro Ethernet Bağlantısı&#x20;

* Metro ethernet bağlantıları fiber bağlantılar gibi kayıpların az, bant genişliğinin maksimum olduğu bir türdür.
* Bu bağlantı türü maliyeti yüksek olmasına rağmen en hızlı iletişimi sağlandığı için sıklıkla kurumlar tarafından tercih edilmektedir.&#x20;
* Diğer bağlantı türlerinde asimetrik bir iletişim kurulurken Metro ethernet simetrik ve sabit bir bağlatı sağlar.
* Datacenter'ların upload ve download için bağlantıları metro ethernet ile fiber kablolar üzerinden gerçekleştirildiğini sıklıkla görmekteyiz
* Bu bağlantı türünde 100 Gbit'lik hızlara rahatlıkla ulaşılabilmektedir.
* Burada altyapı fiyat/performans seçeneklerine göre değişik şekilde seçilebilir.

### Analog Sinyal

* Sonsuz değişik değer alabilen ve sürekli olan sinyallere analog sinyal denilir.
* Üzerinde konuşma olan bir telefon hattındaki sinyal analog sinyaldir.&#x20;

![](https://2292156749-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2FDfDBccroFkvJ25uVFqYX%2Fuploads%2FnWjBTyiFU7CWUxb2fwBL%2Fimage.png?alt=media\&token=9541ff5b-6a7b-4c94-badd-84dca121106a)

### Digital Sinyal

1 ve 0 bit olarak adlandırılan iki değişik değer alabilen süreksiz sinyallere denilir.

![](https://2292156749-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2FDfDBccroFkvJ25uVFqYX%2Fuploads%2Fel37eA1Vt9FpffcFw5xK%2Fimage.png?alt=media\&token=7f909409-8bf0-462b-a7c0-53a186ea309f)

<br>

### Transmission Teknolojisi

### Multiplexing

Bir haberleşme sisteminde yatırım,bakım ve işletme maliyetinin en büyük kısmı iletim hatları için harcanmaktadır.\
Bu nedenle iletim hatlarının en ekonomik şekilde kullanılması gerekir.\
Bu iş için, aynı iletim hattından, aynı anda birden fazla kişinin bilgilerinin iletimini sağlayan teknikler bulunmaktadır.\
Temel multiplexing yöntemleri :

FDM: Frequency Division Multiplexing: (Frekans Paylaşımlı Çoğullama)\
TDM: Time Division Multiplexing (Zaman Paylaşımlı Çoğullama)

<figure><img src="https://2292156749-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2FDfDBccroFkvJ25uVFqYX%2Fuploads%2F9lw5XchrjaBpdGMrXj5Q%2Fimage.png?alt=media&#x26;token=2e08efcb-2913-4484-b593-18b56b467f07" alt=""><figcaption></figcaption></figure>

### Frekans Bölmeli Çoğallama

* Bilgi farklı taşıyıcı frekanslarla module edilerek aynı iletim ortamına verilir.
* Taşıyıcı frekansları birbiri ile çakışmayacak şekilde ayrıştırılır.
* Alıcıya ulaşan sinysal filtre edilerek istenilen kanalın bilgileri alınır.
* FDM Sistemleri genellikle Analog haberleşme kanalı sağlarlar.&#x20;
  * Kullanılan yerler: 1) K/P Sistemleri \
    Hava ve boşluk üzerinden yapılan tüm Radyo, TV ve telsiz yayınları
  * Kablo tv,kablo internet
  * ADSL

<figure><img src="https://2292156749-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2FDfDBccroFkvJ25uVFqYX%2Fuploads%2FFtzCirjcVQiIPuGVBr6e%2Fimage.png?alt=media&#x26;token=18d50573-d93b-40b9-96b6-b21beb01d28a" alt=""><figcaption></figcaption></figure>

<figure><img src="https://2292156749-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2FDfDBccroFkvJ25uVFqYX%2Fuploads%2FQ4bF2JaKZw8XShFm6lS8%2Fimage.png?alt=media&#x26;token=d7320963-6d0b-4230-a84f-1ad9abf7eabb" alt=""><figcaption></figcaption></figure>

TDM: Time Division Multiplexing (Zaman Paylaşımlı Çoğullama)

* İletim hattı belirli uzunlukta zaman slotlara ayrılır.
* Her slota bir kullanıcı/ kanalın bilgileri verilir.&#x20;
* Alıcı tarafında her zaman slotun içerdiği bilgi ayrıştırılır.
* TDM yönteminin kullanıldığı yerler.:
  * PCM/PDH/SDH sistemlerinded
  * Tüm sayısal telefon santrallerinde
  * GSM (Mobil telefon)
  * Bilgisayarlarda
  * ISDN ve XDSL sistemlerde
  * WI-MAX sistemlerinde

![](https://2292156749-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2FDfDBccroFkvJ25uVFqYX%2Fuploads%2FsvAKAfnvd64Bs57s2tWe%2Fimage.png?alt=media\&token=2a48177a-98fd-4e17-9b3d-a9c9f407df2a)![](https://2292156749-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2FDfDBccroFkvJ25uVFqYX%2Fuploads%2FflA04qwmzfhOiSWihO26%2Fimage.png?alt=media\&token=74e51bdb-218a-4cc2-97da-b732f1843b73)

### Erişim Şebekesi (Access Network)

* Her müşteri doğrudan erişim sistemine bağlıdır
* Erişim Sistemi : Müşterilere Ses (telefon) ve data (internet ,iptv vb) hizmetlerinin sunulduğu sistemlerdir.
* Erişim sistemleri MPLS Switchlere bağldır.
* MPLS Switch'ler fiber kabloyla doğrudan veya transmission sistemleri üzerinden birbirine bağlıdır.
* Erişim Şebekesi (Access Network): Mpls switch ile müşteri arasında kalan alandaki sistem ve altyapının tamamına verilen isimdir.

<figure><img src="https://2292156749-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2FDfDBccroFkvJ25uVFqYX%2Fuploads%2Fcg5letTsF66oYIBmVDLD%2FUntitled.png?alt=media&#x26;token=bcae2379-d372-4dcb-b899-6f27f56cde93" alt=""><figcaption></figcaption></figure>

### Indoor Sistemler

TT binaları (Santral binası) içerisine kurulmuş erişim sistemleridir.\
Ses (PSTN) ve Data (DSL) hizmetleri için ayrı sistemleri vardır.\
Sistemler üzerinde her müşteri için ayrı PORT'lar bulunur.\
Bu sistemlerin kapasiteleri ihtiyaca göre belirlenir.\
Müşterilere hizmet bakır şebeke üzerinden verilir.<br>

### Outdoor Sistemler

TT binası dışına (Cadde,sokak veya müşteri binası) kurulmuş sistemlerdir.\
Indoor sistemlerle aynı işi yaparlar.\
Outdoor sistemler FTTX sistemler olarak da adlandırılırlar.\
Müşterilere Bakır şebeke ve fiber şebeke üzerinden hizmet verilir.\
Bakır şebeke ve fiber optik şebeke üzerinden hizmet vermek için farklı teknolojiler kullanılmaktadır.\
&#x20;                        XDSL =>Bakır şebeke üzerinden hizmet verilir.\
&#x20;                        GPON==>Fiber optik şebeke üzerinden hizmet verilir.

<figure><img src="https://2292156749-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2FDfDBccroFkvJ25uVFqYX%2Fuploads%2FoTlLCqZYeIR5fcOITosl%2Fimage.png?alt=media&#x26;token=c4f070c2-13cf-44ca-9b02-8d0c3811df0d" alt=""><figcaption></figcaption></figure>

<figure><img src="https://2292156749-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2FDfDBccroFkvJ25uVFqYX%2Fuploads%2FedYQEGJhvqCeLvO7C5U0%2FUntitled1.png?alt=media&#x26;token=1221a664-e227-4afa-a15d-18d62cf54e07" alt=""><figcaption></figcaption></figure>

### Bakır Şebeke

Santal binalarının bölgelerindeki bütün müşterilere bir çift bakır kablo tesis edilmiştir.\
Santral, çevresindeki yaklaşık 4-5 km yarıçaplı bir bölgeye hizmet verilir. (Santral sahası)\
Kablo kalınlığı tesis mesafesine göre değişir. (0.4mm,0.5mm, 0.6mm ,0.9mm)\
Kablolar repartitör,saha dolabı, dağıtım kutusu üzerinden müşteriye ulaşır.\
Bakır şebeke santral binası kurulu bulunan repartitörden başlar.

<figure><img src="https://2292156749-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2FDfDBccroFkvJ25uVFqYX%2Fuploads%2FPRHOuGZOaHQjg8XZI6uX%2Fimage.png?alt=media&#x26;token=3d689639-e085-4f0d-8257-373090c2c700" alt=""><figcaption></figcaption></figure>

### Repartitör

* Erişim sistemlerinin portundan gelen kablolarla müşterilere giden kabloların birleştirildiği yerdir.
* Üzerinde diziler bulunur.
* Bir tarafında sistemlerden gelen kabloların işlendiği diziler, diğer tarafında müşteriye giden kabloların işlendiği diziler, diğer tarafında müşteriye giden kabloların işlendiği diziler vardır.
* Ses ve datanın aynı kablodan verilmeisini sağlayan Splitter'lar da bulunur.
* Müşteri hizmet talep ettiğinde Camper teli (Jumper) ile portların işlendiği diziler ve müşteriye giden diziler arasında bağlantı kurulur.

<figure><img src="https://2292156749-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2FDfDBccroFkvJ25uVFqYX%2Fuploads%2FLijXxcFseM7Q11tjRJ8n%2Fimage.png?alt=media&#x26;token=1a26ab61-d3cf-4ecc-bc17-38dc0b7d82dc" alt=""><figcaption></figcaption></figure>

<br>

<figure><img src="https://2292156749-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2FDfDBccroFkvJ25uVFqYX%2Fuploads%2FOSdFP1qO95kJX5W9IEci%2Fimage.png?alt=media&#x26;token=c8f6bdd2-1af8-44ef-8189-0191ff7b608a" alt=""><figcaption></figcaption></figure>

![](https://2292156749-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2FDfDBccroFkvJ25uVFqYX%2Fuploads%2F9oOvbYJR27a38YHpwyo8%2Fimage.png?alt=media\&token=08f64301-7c6c-4d5f-9274-98e15461fe4a)![](https://2292156749-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2FDfDBccroFkvJ25uVFqYX%2Fuploads%2FwPJWKhFbwG7LYfsRB9xi%2Fimage.png?alt=media\&token=b3a1a818-ce30-47c7-80e7-4599928c8352)

Sağdaki fotoda kabloya ek yapmayı gösteriyor.

### Fider

<figure><img src="https://2292156749-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2FDfDBccroFkvJ25uVFqYX%2Fuploads%2F421VNjELnl8hBt0OWHqW%2Fimage.png?alt=media&#x26;token=c02528a5-519f-4663-85c9-c8f910e63d2c" alt=""><figcaption></figcaption></figure>

Kablolar yeraltından (menhol ) ya da havai güzergahtan gidebilir. Havai güzergah daha çok kırsal alanlarda tercih edilir.&#x20;

### Saha Dolabı

Repartitörden çıkan yüksek kapasiteli şebeke kabloları hizmet sunulacak müşterilerin bulunduğu bölgeye kadar geldiğinde saha dolabında sonlanır.\
Repartitörler ile saha dolabı arasındaki kablolara Pransibal kablo adı verilir.\
Saha dolabı ile müşteri binası arasına çekilen kablolara **Lokal kablo** adı verilir. \
1200 veya 2400 devre kapasiteli saha dolapları vardır.\
Saha dolabının içinde prensibal kablolar ve local kablolar ayrı dizilerde sonlandırılır.\
Müşteriye hizmet verileceği zaman prensibal ve lokal kabloların işlendiği diziler arasında jumber teli ile bağlantı kurulur.

![](https://2292156749-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2FDfDBccroFkvJ25uVFqYX%2Fuploads%2FUmpc10Z0HPqN9QcfIXk3%2Fimage.png?alt=media\&token=176816e2-2b71-49d3-a97e-8e1145ba599f)

### Dağıtım Kutusu

Local kablolar daha düşük kapasiteli kablolardır. (20 ,30 ,50,100 ,200)

Müşteri binalarında veya direklerde bulunan Dağıtım Kutusunda sonlanır. \
Dağıtım kutusunda lokal kablolar ve müşteri kabloları(ankastre) ayrı dizilerde sonlandırılmıştır. \
Müşteriye hizmet vermek için lokal kablo dizileri ile müşteri kablolarının işlendiği diziler arasında jumper teli ile bağlantı kurulur\
.![](https://2292156749-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2FDfDBccroFkvJ25uVFqYX%2Fuploads%2FlyDscRqBiR9zoahCWDOy%2Fimage.png?alt=media\&token=3d2d20c8-5910-424a-b893-4505a969478b)

### Şebeke Kablosu

Repartitörden müşterilere doğru giden kablolara şebeke kablosu denir. \
Şebeke kabloları, ISP'nin belirlediği standartlara göre özel olarak üretilmiştir. \
Kablo kapasitesi, kablo boyu, kılıf özellikleri, iletken kalınlığı \
Uzunlukları kapasitelerine göre değişir.\
Uzun hatlar oluşturmak için kabloları eklemek gerekir.\
Farklı kapasitede kablolar vardır. (20 ,30 ,50,100 150,200,300,400,600,900,1200,1500,1800 devre olan kablolar vardır.)\
İletken kalınlığı 0.4 mm, 0.5mm,0.6mm, 0.9mm, 1.3mm çaplarında\
**Devre:** Bir çift bakır iletken. PSTN veya DSL hizmeti bir devre üzerinden verilir.

<div align="left"><figure><img src="https://2292156749-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2FDfDBccroFkvJ25uVFqYX%2Fuploads%2FbecyN8zfKUsRdnhgQU9i%2Fimage.png?alt=media&#x26;token=87fc98db-baaa-4934-8271-71e81b1c64f4" alt=""><figcaption></figcaption></figure></div>

### Kablo Etiket Bilgileri

Kabloların ve makara etiketleri üzerinde görülen PD-PAP, PD-AP-A, KPDF-AP vb. gibi kısaltmalar içeriden dışarıya doğru kabloların fiziksel yapısını ifade eder. Buradaki,

P: Polietilen izalasyonu\
D: Dörtlü denge düzeni\
K:Köpüklü\
F:Jel dolgulu (Filled)\
A:Aliminyum ekranı\
P:Polietilen kılfı\
A: Askı telini ifade eder.\
Örnekler,\
PD-PAP : Eski tip hava boşluklu (Gaz akışlı) yer altı kablosu\
PD-AP-A : Eski tip hava boşluklu askı telli kablo,\
KPD-PAP: Yeni tip köprülü polietilen izoleli gaz kontrolü uygulanabilir yer altı kablosu\
KPDF-AP: Yeni tip köpüklü polietilen izoleli jel dolgulu yer altı kablosu \
KPDF-AP-A: Yeni tip köpüklü polietilen izoleli askı telli havai kablo\
KPDF-YS: Yarser yer altı kablosunu ifade eder.

### Şebeke Kablosu

#### Koaksiyel Kablo

Ağ kablolaması için geliştirilmiş ilk kablo tiplerinden biridir.\
Genellikle kablolu TV şirketleri tarafından kullanılan bir kablo tipidir.\
Yüksek frekans iletim hattı olarak kullanılabilir.\
![](https://2292156749-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2FDfDBccroFkvJ25uVFqYX%2Fuploads%2F9KfQj0Tmr7ATjf3Fp4k5%2Fimage.png?alt=media\&token=ec8a5110-217e-4f8a-a1ac-14a4123beabd)

#### Çift Bükümlü Kablo

Ağ iletiminde en çok kullanılan kablolardan biridir. \
Girişimi önlemek için teller çiftler halinde gruplanır.![](https://2292156749-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2FDfDBccroFkvJ25uVFqYX%2Fuploads%2FbNZSYs8z5A4E9T4l1yAG%2Fimage.png?alt=media\&token=2d5cfc7f-6cdf-4eee-8308-7948cd75202c)

### Bina İçi Kablolar (Ankastre)

Bina içindeki kablolama bina sahiplerine aittir. \
Sağlıklı hizmet verebilmek için bina içi kabloların da standartlara uyması gerekir.

* Kablo kalınlığı ,Bakır kalitesi, İletken kalınlığı, Büküm, RLC değerleri (Denge)

Eski binalarda güncel standartlara uymayan kablolar bulunabilmektedir.\
Bu sebeple istenen kalitede hizmet sunulamamaktadır.\
Yeni binalarda bina içi kablolamada Cat 5e veya cat 6 kablo tercih edilmektedir. (eğer bakır kablo kullanılacaksa)

#### Şebeke Kablosu Özellikleri

0.3mm-1.3mm kalınlıkta yüksek kaliteli bakırdan imal edilirler.\
Yüksek izalasyon direncine sahip plastik malzeme ile kaplanmıştır.\
Numaralandırma amacıyla izolasyon renklendirilmiştir.\
Şebeke kabloları 4'lü bükümdür. Dört iletken birbiri üstüne sarılarak oluşturulmuştur.\
Her devre bir çift kablodan oluşur.\
Devreler kablo içinde 10'luk gruplar halinde paketlenmiştir. 10'luk paketler birleşerek 100'lük paketler oluşturulur.;\
Kabloların en dışında topraklama amacıyla alüminyum folyo şeklinde ekran bulunur.\
Kabloların işlendiği diziler 10'luktur. Repatitörde ve saha dolabında 10'luk diziler birleştirilerek 100'lük gruplar oluşturulmuştur.\
![](https://2292156749-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2FDfDBccroFkvJ25uVFqYX%2Fuploads%2Fz2BVevThrKgOc2QSN6e2%2Fimage.png?alt=media\&token=845b7fdb-6704-48b7-87f9-a2b60fa1d4ee)

#### Şebeke Kablosu Elektriksel Özellikleri

#### Büküm

Bir kablodan yüksek frekanslı sinyal geçtiğinde kablo anten gibi davranır.\
Üzerinde geçen sinyali çevresine yayar. Bu şekilde diğer devreler üzerine gürültü sinyali oluşturarak sağlıklı hizmet verilmesini engeller. \
Çevresindeki sinyalleri alır. Bu şekilde üzerinde oluşan gürültü sinyali sebebiyle sağlıklı hizmet verilemez.\
Bu olumsuzlukları önlemek için kablolar bükümlü yapılır.&#x20;

#### Dörtlü Büküm

Şebeke kabloları 4'lü bükümlüdür.\
Her bükümde 3 renk sabittir. 4. renk ana renktir. \
Bükümler ana renklere göre numaralandırılırlar. (Her rengin bir numarası vardır)\
Beyaz iletken tek numaralı devrelerin a iletkenini\
Siyah iletken çift numaralı devrelerin b iletkenini\
Kırmızı iletken çift numaralı devrelerin a iletkenini\
Ana renk iletken tek numaralı devrenin b iletkeni dörtlünün sırasını belirtir.&#x20;

![](https://2292156749-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2FDfDBccroFkvJ25uVFqYX%2Fuploads%2Fn6TQmnRg8Qnfour9qyzR%2Fimage.png?alt=media\&token=b7560a2a-4d18-46fc-aa04-e117014b3147)

#### Direnç

Bakırın öz direnci sebebiyle, kablo uzunluğu artıkça direç de artar.\
Aynı uzunluktaki ince kablonun direnci, kalın kabloya göre daha yüksektir.\
Direç sebebiyle sinyal kablo sonunda zayıflar.\
Bu direç hizmet verilecek mesafeyi sınırlar. (0.5mm kablo ile max 5-6 km PSTN hizmeti verilebilir)

#### Bobin

Devreler bükümlü olduğundan değeri küçükte olsa bir bobin oluşturur.\
Kablo boyu uzadıkça bu bobinin değeri de büyür.<br>

#### Kapasite(Kondansatör)

iki iletken arasına konulan bir yalıtkan kandansatör oluşturur.\
Kablo içindeki her bir devre yalıtkan (izolasyon) ile birbirinden ayrılmış iki iletkenden oluşur.\
Bu sebeple her bir devre a-b arası, a-ekran ve b-ekran arası bir kondasatör gibi davranır. \
Kondansatörün kapasitesi kablo boyu ile doğru orantılıdır. Kablo boyu artıkça artar.\
Fiziksel defarmasyon, üretim hataları ve ekçilik hataları ile kablonun a-ekran veya b-ekran arası kapasite değeri değişir.&#x20;

#### R-L-C Devresi

Her devrenin,  Direnci (R), Kondansatör olduğundan kapasitesi (C), Bükümden dolayı bobin(L) olduğundan her devre R-L-C devresi gibi davranır.

![](https://2292156749-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2FDfDBccroFkvJ25uVFqYX%2Fuploads%2FDIVCrR7yKT4Hn2PenPkQ%2Fimage.png?alt=media\&token=55652912-2cdc-456c-ac7e-27f03f1bedf6)

#### Boylamsal Balans(Denge)

Standartlara uygun bir devrede, devre boyunca RLC değerleri homojendir. Bu homojenlik boylamsal balans  veya denge olarak adlandırılır. \
Boylamsal balans değeri yüksek devrelere sağlam devreler denir.\
Deformasyon, su alma, üretim ve ek hataları gibi sebepler kablonun boylamsal balans değeri düşer. \
Boylamsal balans değeri düşük olan kablo,  \
\* Çevreden gelen sinyalleri kolayca alır ve kablo üzerinde gürültü oluşmasına sebep olur.\
\* Çevresine sinyal yayarak diğer devreleri olumsuz etkiler. \
Bu sebeple,\
\* Bu devreden yüksek frekanslı sinyal (DSL sinyali) taşınması mümkün olmaz.\
\*  Verilebilecek internet hızı çok düşüktür. \
\*  Sık sık kopmalara sebep olur.\
\*  Komşu devrelerden verilen internet hızını ve kalitesini olumsuz etkilenir.

### Topraklama

#### Ekranın Görevi &#x20;

Dışarıdan gelen sinyallerin kablo içindeki devrelere ulaşmasını engeller.\
Kabloya dışarıdan gelebilecek enerjiyi(yıldırım,enerji kablolarına temas vb). toprağa ileterek sistemleri, çalışanları ve müşterileri korur. \
Kablo ekranı  her kablo ekinde uygun şekilde diğer kablo ekranı ile birleştirilir. \
Bu şekilde kablo boyunca ekran devamlılığı sağlanır. \
Ekran santral binasında veya menhol içinde topraklanır.

![](https://2292156749-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2FDfDBccroFkvJ25uVFqYX%2Fuploads%2FckiML8oZLUbNNkA4TtbJ%2FUntitled.png1.png?alt=media\&token=877179c5-4e41-4301-8574-127010c7fd21)

#### Kablo Arızaları

Yeraltı kablolarının ezilmesi sonucunda devreler birbirine temas ederek kısa devre oluşturabilir. Bu şekilde bazı devreler kullanılamaz.\
Kablo kılıflarının hasar görmesi veya eklerin iyi kapatılamaması sonucu kablo içine gire su kısa devrelere ve korozyona sebep olur. Bu sebeple bazı devreler kopar veya kullanılmaz hale gelir.\
Yüksek kapasiteli kablo ekleri yapılırken işçillik hatası sonucu devrelerden bazıları yanlış eklenebilir. Bu sebeple tek veya çift devre atlaklar oluşur. Bu sebeple bazı devreler kullanılamaz. \
Kablo ekleri yapılırken işçilik hatası olarak ek yerlerde temas sorunları oluşabilir. Bu sebeple bazı devreler kullanılamaz.

<figure><img src="https://2292156749-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2FDfDBccroFkvJ25uVFqYX%2Fuploads%2F8nZqJxRdfOkN1LVCvPzI%2Fimage.png?alt=media&#x26;token=a80d7e49-0d96-4c83-8188-f967400aec48" alt=""><figcaption></figcaption></figure>

![](https://2292156749-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2FDfDBccroFkvJ25uVFqYX%2Fuploads%2FxHri4ptIc4sXxnkyNWCa%2Fimage.png?alt=media\&token=5e1f5cf0-73eb-40c1-bf88-81c20a58b545)

### Fiber Optik Kablo Teknolojisi

Fiber kablo camdan yapılmıştır.\
Bilgiyi ışık kullanarak taşır. Işık düz ilerler, bükmem mümkün değildir.\
Kablo büküldüğünde ışığın kablonun içinde kalması gerekir.&#x20;

#### Fiber Optik Lifin Yapısı

Pürüzsüz bir yüzeye çarpınca yansımaya uğrar.\
Işık yoğunluğu farklı bir ortama girerken yön değiştirir( Kırılır).\
Işık cam çubuk içinde kenarlara çarpıp yansıyarak ilerler. \
Üretim sırasında yüzeyde oluşan bozukluklar, sonradan oluşan çizikler ve kir (toz, su, yağ vb) gibi nedenlerle sızıntılar oluşur.\
Yüzeydeki hata ve bozulmalardan kaynaklı sızıntıları engellemek için yoğunluğu daha az camla kaplanır.&#x20;

![](https://2292156749-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2FDfDBccroFkvJ25uVFqYX%2Fuploads%2FrEyzF1ULrGJY6gP0U2OS%2Fimage.png?alt=media\&token=2352aa59-e453-4b01-932c-b4a69e5257cc)![](https://2292156749-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2FDfDBccroFkvJ25uVFqYX%2Fuploads%2FhIi6M6tFNehguWLVdx5x%2Fimage.png?alt=media\&token=315a4019-6f4e-48b1-8ab0-826a9d14588c)

<figure><img src="https://2292156749-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2FDfDBccroFkvJ25uVFqYX%2Fuploads%2FCwHMoyiiLH73ChjZmFDp%2Fimage.png?alt=media&#x26;token=f4620175-809f-402d-882e-54c142565c72" alt=""><figcaption></figcaption></figure>

<figure><img src="https://2292156749-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2FDfDBccroFkvJ25uVFqYX%2Fuploads%2FRmuvE1MH3s9HRohNyRM9%2Fimage.png?alt=media&#x26;token=08778c00-98eb-4ed1-96d3-af4c4ac9a37f" alt=""><figcaption></figcaption></figure>

<figure><img src="https://2292156749-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2FDfDBccroFkvJ25uVFqYX%2Fuploads%2FGWVi2o8lSOA7W9WAspkr%2Fimage.png?alt=media&#x26;token=cf51dc18-4bf1-4be1-a765-a48cf102aafb" alt=""><figcaption></figcaption></figure>

#### Elektriksel Dönüştürücüler

E/O Dönüştürücü: Elektriksel sinyalini optik (ışıksal) sinyale dönüştürür.\
O/E Dönüştürücü: Optik (ışıksal) sinyali elektriksel sinyaline dönüştür. \
Yarı iletkenlerden yapılmıştırlardır.\
Bazı cihazlarda takılıp çıkartabilecek şekilde (SFP) bulunur.

![](https://2292156749-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2FDfDBccroFkvJ25uVFqYX%2Fuploads%2FR5fcA4PXctXMq4BJ3rIO%2Fimage.png?alt=media\&token=3bd25e8e-d3c5-4a8c-bca8-6016678a479f)

#### Pigtail

Fiber kabloyu sonlandırmak için kullanılır.\
Bir tarafında konektör bağlıdır.\
Diğer tarafı kabloya ek yapılır.![](https://2292156749-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2FDfDBccroFkvJ25uVFqYX%2Fuploads%2FxaiIHpaHKWewCAALwrgB%2Fimage.png?alt=media\&token=a1198c47-efa1-4633-98f3-5c097c5403fb)

#### PatchCord

Patchpanel ile cihaz arasında veya cihazlar arasında bağlantı yapmak için kullanılır.\
Her iki tarafında konnektör bulunur.\
Her iki tarafında konektör bulunur.\
Her iki taraftaki konektörler aynı veya farklı olabilir.![](https://2292156749-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2FDfDBccroFkvJ25uVFqYX%2Fuploads%2FQHqbFMVgf9Ni3xk804ID%2Fimage.png?alt=media\&token=d4faa9bb-bf94-4dc8-be3b-815b36080a36)

#### FTTX Nedir ?

Bakır kablo üzerinden uzun mesafe, yüksek&#x20;
